Quyền tự chủ trong cách làm việc

Đây là yếu tố mạnh nhất trong ba yếu tố, và cũng là yếu tố người ta ít nghĩ tới nhất khi bàn về áp lực.

Quyền tự chủ ở đây nghĩa là gì

• Là mức bạn được quyết cách làm
• Thứ tự làm và nhịp làm
• Không phải là được làm gì tuỳ ý
• Mà là có phần trong những quyết định về công việc của mình
• Mục thứ ba là điều cần nói rõ

Và ranh giới này quan trọng, vì tự chủ không đồng nghĩa với không có kỷ luật.

Vì sao nó ảnh hưởng mạnh đến vậy

• Cùng một áp lực
• Khi bạn có phần quyết định thì nó là thứ bạn chọn
• Khi không có, nó là thứ áp lên bạn
• Hai điều đó khác nhau rất nhiều
• Mục thứ hai là điểm cốt lõi

Và cảm giác được chọn làm thay đổi trải nghiệm nhiều hơn người ta tưởng.

Nếu công việc của tôi vốn ít tự chủ thì sao

• Vẫn thường có những chỗ nhỏ
• Thứ tự làm trong ngày
• Cách sắp xếp chỗ ngồi
• Khi nào nghỉ giữa giờ
• Những chỗ nhỏ đó cộng lại vẫn có tác dụng

Và tìm được vài chỗ nhỏ còn hơn là kết luận rằng không có chỗ nào.

Làm sao xin thêm quyền tự chủ

• Đề xuất một thay đổi cụ thể và nhỏ
• Kèm lý do nó giúp công việc tốt hơn
• Đề xuất cụ thể dễ được đồng ý hơn nhiều
• Hơn là một mong muốn chung chung
• Mục thứ hai là phần thuyết phục

Và trình bày theo hướng có lợi cho công việc dễ được lắng nghe hơn.

Về chuyện bị giám sát quá sát

• Bị theo dõi từng bước làm giảm cảm giác tự chủ rất nhanh
• Nó cũng phát tín hiệu là bạn không được tin tưởng
• Đề nghị chuyển sang báo cáo theo kết quả
• Thay vì báo cáo theo từng bước
• Mục thứ ba là đề xuất cụ thể

Và đổi cách báo cáo là một thay đổi nhỏ về hình thức nhưng lớn về cảm nhận.

Về chuyện thứ tự trong ngày

• Sắp việc cần tập trung vào lúc bạn tỉnh táo nhất
• Mỗi người có khung giờ tốt khác nhau
• Để việc máy móc vào lúc uể oải
• Đây là chỗ hầu như ai cũng tự quyết được
• Mục cuối là lý do nên dùng

Và sắp đúng việc vào đúng khung giờ làm cùng một ngày nhẹ đi đáng kể.

Về chuyện chỗ làm việc của mình

• Sắp xếp lại bàn làm việc theo ý mình
• Điều chỉnh ánh sáng và tiếng ồn nếu được
• Đây là những thay đổi nhỏ nhưng thuộc quyền bạn
• Chúng cũng ảnh hưởng thật tới cả ngày
• Mục thứ ba là điều đáng nhớ

Và những gì thuộc quyền mình thì nên dùng, đừng bỏ phí.

Về chuyện nghỉ giữa giờ

• Chủ động đặt vài khoảng ngắn trong ngày
• Rời khỏi bàn và đổi tư thế
• Đừng chờ tới khi kiệt mới nghỉ
• Đây là chỗ tự chủ mà nhiều người không dùng tới
• Mục thứ ba là lỗi phổ biến

Và nghỉ theo lịch có tác dụng hơn nhiều so với nghỉ khi đã không chịu nổi.

Về chuyện tham gia vào quyết định

• Nêu ý kiến khi có dịp bàn về cách làm
• Kể cả khi quyết định cuối không theo ý bạn
• Được tham gia đã khác với bị thông báo
• Điều đó ảnh hưởng thật tới cảm nhận
• Mục thứ ba là điểm chính

Và được hỏi ý kiến là một dạng tự chủ dù kết quả không thay đổi.

Về chuyện giao việc cho người khác

• Nếu bạn quản lý người khác thì hãy giao cả phần quyết định
• Giao việc mà giữ hết quyết định thì người làm không có tự chủ
• Nói rõ kết quả cần đạt rồi để họ chọn cách
• Điều này áp dụng cho cả việc trong nhà
• Mục thứ ba là cách giao việc tốt

Và giao kết quả thay vì giao từng bước là cách trao tự chủ mà vẫn giữ được chất lượng.

Về chuyện biết giới hạn của nó

• Tự chủ không giải quyết được khối lượng quá lớn
• Và không thay được sự công bằng
• Ba yếu tố bổ sung cho nhau chứ không thay thế nhau
• Cần nhìn cả ba cùng lúc
• Mục thứ ba là điều cần nhớ

Và mở rộng tự chủ trong khi khối lượng vẫn quá lớn thì chỉ giúp được một phần.

Ba câu khi thấy mình đang căng

• Điều gì vừa thay đổi trong ngày hôm nay
• Cơ thể tôi đang báo hiệu ở chỗ nào
• Điều kiện nào quanh tôi đổi được, dù chỉ một chút
• Bài này thêm: hôm nay tôi được tự quyết những gì

Câu cuối là điểm riêng, và câu trả lời thường nhiều hơn bạn nghĩ lúc đầu.

Đổi điều kiện, không đổi sức chịu

• Tự chủ là yếu tố mạnh nhất trong ba yếu tố
• Cùng một áp lực, được chọn khác hẳn với bị áp lên
• Công việc ít tự chủ vẫn thường có những chỗ nhỏ dùng được
• Đề xuất cụ thể dễ được đồng ý hơn mong muốn chung chung
• Mục cuối là cách nói hiệu quả

Hai mục giữa giải thích vì sao đây là chỗ đáng thử trước tiên.

Nói với người có chuyên môn khi

• Tình trạng kéo dài nhiều tuần mà không nhẹ đi
• Nó ảnh hưởng tới việc ăn, ngủ hoặc công việc hằng ngày
• Xuất hiện triệu chứng cơ thể mà bạn không giải thích được
• Bạn phải dùng rượu bia hoặc chất gì đó để xoay xở
• Bạn có ý nghĩ làm hại bản thân — hãy liên hệ ngay, đừng ở một mình

Mở rộng được tự chủ mà tình hình vẫn không đỡ thì nên xem lại danh sách này.

Câu hỏi thường gặp